Voorgelezen: Bergkristall van Adalbert Stifter

Adalbert Stifter (1805-1868) is de ooit veel gelezen Oostenrijkse auteur, wiens verhaal Bergkristall uit de verzameling in twee delen, getiteld Bunte Steine (1853), verspreid over drie avonden zal worden gepresenteerd door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur.
Maandag 12, dinsdag 13 en woensdag 14 december wordt het verhaal voorgelezen in het programma Am Abend vorgelesen, die drie avonden tussen 22:05 uur en 22:35 uur.
Acteur Hugo R. Bartels zal er met de werking van zijn stem hoogstpersoonlijk voor zorgen dat de tekst in kwestie goed verstaanbaar bij u binnen zal komen.
__________
Afbeeldingen
1. Adalbert Stifter, naar een schilderij van Bartolomäus Székely (1835-1910).
2. Titelpagina van de bundel Bunte Steine.

The verb van BBC Radio 3 over Charles Dickens

Charles Dickens (1812-1870) is enerzijds nog steeds geliefd, al lijkt het enthousiasme bij de jongste generatie die leest ─ voorzover dat nog gebeurt ─ en bij de filmmakers enigszins weggeëbd. De omzetting in beelden, van zijn romans, schijnt iets minder populair te zijn geworden, doch zoiets kan steeds opnieuw een piek beleven. Aan de andere kant is hij niet uit het openbare leven verdwenen, aangezien er nog steeds nieuwe biografieën en artikelen over hem worden geschreven en gepubliceerd.

De jonge Charles Dickens; portret
door Daniel Maclise (1806-1870).

In het literatuurprogramma The verb, een vast onderdeel van het uitzendschema van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, is ─ op vrijdag 9 december, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd ─ het werk van Charles Dickens het onderwerp.

Grote verwachtingen

't Is net of er lieden zijn die hebben aangevoeld dat ze mijn opmerking moesten logenstraffen: in de nacht van vrijdag 9 op zaterdag 10 december zag ik op dat de BBC een nieuw kostuumdrama gaat uitzenden naar de roman Great Expectations uit de jaren 1860-1862. Het verhaal werd in afleveringen gepubliceerd in het tijdschrift All the year round, en aansluitend in boekvorm.
We mogen er ook van uitgaan dat in de maand december tal van televisiezenders, verspreid over de globe, hun opwachting zullen maken met A Christmas Carol in Prose in enigerlei vorm.
__________
Naschrift maandag 19 december: Zie tevens onze bijdrage van heden op onze moedersite Cultuurtempel over Charles Dickens.

Herdenking van de sterfdag van Anthony Trollope

Anthony Trollope. Foto
van Napoleon Sarony.

Op 7 december van het jaar 1882 is de in 1815 geboren Britse schrijver Anthony Trollope is overleden en daarom wordt hier en daar bij zijn leven en werk stilgestaan. De man was eerst in dienst van de Britse Posterijen en in die hoedanigheid mag hij worden gezien als de uitvinder van de eerste Royal Mail Letterbox: de brievenbus.
Toen Anthony Trollope in genoemd jaar overleed, had hij meer woorden in druk gerealiseerd dan welke andere Britse auteur dan ook. Na zijn eerste roman, The Warden, verschenen in 1855, heeft deze schrijver er nog ruim veertig gepubliceerd. Kort van stof was hij niet, en dat bleek mede in de omvang van sommige series. De Barsetshire Chronicles bestaan uit vijf romans, die samen meer dan vier duizend pagina's in kleine letters omvatten.

Brievenbus, zoals door
Trollope uitgevonden.
Foto van Kaihsu Tai.

Bijna alle romans van Anthony Trollope waren succesvol, en hebben dientengevolge de schrijver ook enig aards slijk opgeleverd. Het boek Can you forgive her? leverde de schrijver anderhalve eeuw geleden ruim drie en een half duizend pond op en zes andere brachten eveneens drieduizend pond in het laadje, zodat hij aan het eind van zijn leven alleen al met schrijven het, toen gigantische bedrag van een kleine negenenzestig duizend pond had opgebracht. Zijn autobiografie, door zijn zoon kort na het overlijden van de schrijver uitgegeven, zorgde voor een neerwaartse spiraal in de teruggang in de belangstelling en de waardering, die zich reeds kort na zijn overlijden had aangediend.  

Vijf voordrachten uit werk Johann Peter Hebel (2)

Standbeeld van de dichter
in het Hebelpark in Lörrach,
van de hand van Wilhelm
Gerstel (1879-1963).

Op maandag 5 december begint, vanaf 22:05 uur, op de regionale Duitse radiozender NDR Kultur, de tweede helft van de tiendelige reeks verhalen van Johann Peter Hebel, die verleden maandag in het programma Am Abend vorgelesen is begonnen, en die deze week van maandag tot en met vrijdag 9 december zal worden voltooid.
De vijf verhalen uit Schatzkästlein des rheinischen Hausfreundes van deze week zijn:
Op maandag 5 december:
Einträglicher Rätselhandel
Op dinsdag 6 december:
Tod vor Schrecken
Op woensdag 7 december:
Die gute Mutter
Op donderdag 8 december:
Das heimliche Gericht
Op vrijdag 9 december:
Der betrogene Krämer

Bij de dood van de Duitse schrijfster Christa Wolf

Christa Wolf, 2007.

Lezen en schrijven
Christa Wolf overleed op donderdag 1 december in Berlijn. Ze was op 18 maart 1929 geboren te Landsberg an der Warthe.
De titel van één van haar vele essays en opstellen luidt Lesen und Schreiben, het laatste is ─ als alles in het werkende deel van het leven van een auteur volgens de regelen der litteraire kunst verloopt ─ het best denkbare resultaat van het eerste, al zijn er nog steeds mensen die (veel) publiceren, maar heel weinig lezen, en anderen, die wel teksten bekijken, en soms zelfs proberen, de inhoud daarvan te begrijpen, maar die de kunst van het aren lezen achter de maaiers toch niet onder de knie krijgen, en het Prediker-Woord, dat veel leezen, vermoeijing des vleesches is.
Christa Wolf was in dat opzicht geheel anders; ze las zoveel ze maar kon. Evenals haar echtgenoot Gerhard ─ niet allen schrijver, maar eveneens uitgever ─ was ze een vooraanstaande, literaire protagonist in de voormalige DDR, waar ze in 1964 uit handen van Staatsratsvorsitzender Walter Ulbricht (1893-1973) de Nationalpreis in ontvangst mocht nemen.
Als intellectueel van formaat ─ wier boeken ook in het Westen, en vooral in de Bondsrepubliek, werden gepubliceerd ─ was ze uiteraard verdacht; derhalve werd ze geschaduwd door mensen van de Staatssicherheitsdienst, een soort communistische Gestapo.
Na de ineenstorting van de DDR schreef ze daarover het document Was bleibt. Dat blijft ook nu ze is overleden.
Toch werd ze zelf, niet al te lang daarna, beschuldigd van het informatie verstrekken aan diezelfde monsterlijke instantie, die het leven in de, zich als democratische republiek presenterende, staat intens heeft gedomineerd, met verstrekkende gevolgen, die nog wel twee generaties hun schaduw zal blijven werpen.
Christa Wolf kon en kan bogen op een omvangrijk oeuvre: romans en verhalen, en heel veel beschouwend en essayistisch proza. 
Haar Essays und Aufsätze, Reden und Gespräche 1959-1985 ─ waarin we ook een ontmoeting met de Nederlandse schrijfster Aafke Steenhuis tegenkomen ─ zijn in twee delen bij Luchterhand (later in twee dtv-uitgaven) uitgekomen en bieden op zich reeds een staalkaart van haar kunnen.
Der geteilte Himmel [1] is één van de meest besproken en gekochte romans; waarvan we hopen dat er eveneens sprake is van een veel gelezen boek van deze auteur. De eerste titel, die we dikwijls tegenkomen, is Moskauer Novelle, welke een halve eeuw geleden is uitgekomen.  Het betekent, summa summarum, dat Christa Wolf een halve eeuwals schrijfster actief  is geweest. Ze is met talrijke literaire prijzen onderscheiden. Sommige van haar prozawerken zijn verfilmd, dan wel voor televisie bewerkt.
__________
[1] Vanaf medio december is Der geteilte Himmel weer als dtv-uitgave verkrijgbaar.

Jonathan Swift, auteur van Gullivers reizen, werd op 30 november in 1667, te Dublin geboren

Jonathan Swift, portret door
Charles Jenvas (gest. 1739).

De Ierse schrijver Jonathan Swift werd op 30 november in 1667 geboren in de Ierse hoofdstad Dublin. Hij overleed op 15 oktober in 1745, eveneens te Dublin. Swift werd wereldberoemd, en is dat tot op de huidige dag gebleven, met zijn 'roman' Gulliver's Travels, een boek dat in talrijke talen is overgezet en tot nu toe is blijven fascineren.
Sommige letterkundigen, zoals de Duitse schrijver Martin Walser (geboren 1927), rekenen dit werk tot de tien meest belangrijke boeken met verhalend proza uit de wereldliteratuur.

Documentaire over Arnon Grunberg op Cultura 24

Arnon Grunberg.
Foto: oktober 2011.

Op woensdag 30 november vertoont de digitale Nederlandse televisiezender Cultura 24, tussen 20:00 uur en 21:00 uur een aflevering van Het uur van de wolf, waarin de Nederlandse schrijver Arnon Grunberg protagonist is. Zijn officiële, complete, naam luidt Arnon Yasya Yves Grunberg; hij werd op 22 februari 1971 te Amsterdam geboren. Op de voorpagina van de Volkskrant verschijnt zijn dagelijkse column, die in ieder geval aanzei tot nadenken. In de VPRO-Gids publiceert hij wekelijks een column met de naam Yasha, en verder schrijft hij als Marek van der Jagt.
David Kleywegt was als genodigde aanwezig op een feest dat in Argentinië werd gegeven ter gelegenheid van de veertigste verjaardag van Arnon Grunberg. Kleywegt nam bij die gelegenheid het besluit om dat verjaardagsfeest als uitgangspunt te nemen voor een documentaire, waarin hij een poging doet om te onderzoeken in welke mate en op welke wijze het schrijven en het gewoon-menselijke leven van Arnon Grunberg zijn verweven.
Voor eventuele herhalingen van deze film, overdag en tijdens de nachtelijke uren, zij hier verwezen naar de programmagegevens op de website van Cultura 24.