Befaamde Engelse roman in Am Abend vorgelesen

In de, op deze site regelmatig genoemde, programmareeks Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur wordt gedurende de twee laatste avonden van januari en de eerste avond van februari steeds gedurende het gebruikelijke half uur van genoemd programma ─ tussen 22:05 uur en 22:35 uur ─ gewijd aan voordrachten uit de roman Nicholas Nickleby uit de jaren 1838-1839 van de Engelse, tot in onze dagen zeer populaire schrijver Charles Dickens (1812-1870). De gedeelten uit dat boek worden gelezen door de Duitse toneelspeler en filmacteur Hans Paetsch (1909-2002). Gezien de levensdata van deze spreker mogen we ervan uitgaan dat het hier oudere opnamen betreft uit het laatste deel van de twintigste eeuw. Dat doet aan de kwaliteit, het belang en de vreugde van het luisteren echter niets af.

Fontanes Irrungen Wirrungen in 14 afleveringen

Op dinsdag 27 december wordt de eerste aflevering uitgezonden van een veertiendelige reeks voordrachten uit de roman Irrungen Wirrungen uit 1888 van één der belangrijkste figuren uit de Duitse letteren van tweede helft van de negentiende eeuw: Theodor Fontane (1819-1898).
De eerste vier afleveringen worden in de laatste week van 2011 uitgezonden, van dinsdag 27 tot en met vrijdag 30 december; de beide daarop volgende weken, de eerste van januari 2012 bieden beide keren vijf afleveringen, steeds van maandag 2 tot en met vrijdag 5 (de delen 5-10) en van maandag 9 tot en met vrijdag 13 januari (de delen 11-15).

Al die avonden kunt u een half uur luisteren naar de klassiekste onder de Duitse voorleesstemmen: die van Gerd Westphal (1920-2002), steeds tussen 22:05 uur en 22:35 uur, in het programma Am Abend vorgelesen van de regionale Duitse radiozender NDR Kultur.
__________
Theodor Fontane: Irrungen Wirrungen ─ Text und Kommentar, Suhrkamp BasisBibliothek (Nr. 81). Mit einem Kommentar von Helmut Nobis. 258 Seiten, Paperback. Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main, 2006. ISBN 978-3-518-18881-1

Adalbert von Chamisso in Am Abend vorgelesen

Adalbert von Chamisso.

Op maandag 19 december begint in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur de presentatie van de vijfdelige reeks voorlezingen uit de novelle Peter Schlemils wundersame Geschichte uit 1814 van de Duitse schrijver Adalbert von Chamisso (1781-1838). De stem die voorleest is van toneelspeler, hoorspelacteur Klaus Nägelen (*1927). Hoewel ons daarover geen gegevens hebben bereikt, zou u er van mogen uitgaan dat het om de herhaling van eerder ─ soms enige decennia eerder ─ opgenomen voorlezingen gaat.
Uitzending van het geheel wordt gerealiseerd op de avonden van maandag 19 tot en met vrijdag 23 december, steeds tussen 22:05 uur en 22:35 uur.

Voorgelezen: Bergkristall van Adalbert Stifter

Adalbert Stifter (1805-1868) is de ooit veel gelezen Oostenrijkse auteur, wiens verhaal Bergkristall uit de verzameling in twee delen, getiteld Bunte Steine (1853), verspreid over drie avonden zal worden gepresenteerd door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur.
Maandag 12, dinsdag 13 en woensdag 14 december wordt het verhaal voorgelezen in het programma Am Abend vorgelesen, die drie avonden tussen 22:05 uur en 22:35 uur.
Acteur Hugo R. Bartels zal er met de werking van zijn stem hoogstpersoonlijk voor zorgen dat de tekst in kwestie goed verstaanbaar bij u binnen zal komen.
__________
Afbeeldingen
1. Adalbert Stifter, naar een schilderij van Bartolomäus Székely (1835-1910).
2. Titelpagina van de bundel Bunte Steine.

Vijf voordrachten uit werk Johann Peter Hebel (2)

Standbeeld van de dichter
in het Hebelpark in Lörrach,
van de hand van Wilhelm
Gerstel (1879-1963).

Op maandag 5 december begint, vanaf 22:05 uur, op de regionale Duitse radiozender NDR Kultur, de tweede helft van de tiendelige reeks verhalen van Johann Peter Hebel, die verleden maandag in het programma Am Abend vorgelesen is begonnen, en die deze week van maandag tot en met vrijdag 9 december zal worden voltooid.
De vijf verhalen uit Schatzkästlein des rheinischen Hausfreundes van deze week zijn:
Op maandag 5 december:
Einträglicher Rätselhandel
Op dinsdag 6 december:
Tod vor Schrecken
Op woensdag 7 december:
Die gute Mutter
Op donderdag 8 december:
Das heimliche Gericht
Op vrijdag 9 december:
Der betrogene Krämer

Vijf voordrachten uit werk Johann Peter Hebel (1)

In het, op deze site veelvuldig aan de orde gekomen, programma Am Abend vorgelesen van de regionale Duitse radiozender NDR Kultur worden de komende twee weken ─ in beide gevallen, zoals gebruikelijk, van maandag tot en met vrijdag, steeds tussen 22:05 uur en 22:35 uur ─ in totaal tien voordrachten gehouden door acteur Manfred Schradi (1921-1996), uit de verhalen van de Duitse schrijver Johann Peter Hebel (1760-1826). De data met betrekking tot het leven van de voorlezer geven reeds aan dat het hier gaat om oudere opnamen, maar wie het werk van Hebel een beetje kent, zal dat geen enkel bezwaar vinden.
De verhalen in kwestie ─ vijf deze week, en evenzovele in de week die daarop aansluit ─ zijn alle afkomstig uit Schatzkästlein des rheinischen Hausfreundes, uitgegeven door Cotta te Stuttgart in 1811.
Deze week zijn dat Drei Wünsche op maandag 28 november; Kannitverstan op dinsdag 29 november, op woensdag de 30ste november gevolgd door Merkwürdiges Schicksal eines jungen Engländers. Op donderdag 1 december wordt de reeks voortgezet met Unverhofftes Wiedersehen, waarna op vrijdag, de tweede dag van de laatste maand van het jaar 2012, het verhaal Hilfe in der Not deze eerste helft van de reeks afgesloten.
Uit het oeuvre van Hebel staan vanaf maandag 28 november vier onderdelen uit zijn (in totaal negentien) Mancherlei Gute Lehren. Die kunt u raadplegen door hier te klikken.
__________
Afbeelding: Johann Peter Hebel; pastel uit 1795 van Philipp Jakob Becker (1763-1829).

Tien avonden Michael Koolhaas op NDR Kultur

Voorplat van een
Nederlandse editie
van genoemd boek.

Literair genie Heinrich von Kleist
De verwachting die we verleden week hebben uitgesproken in verband met werk van de schrijver Heinrich von Kleist (1777-1811) in ons artikel van donderdag 3 november ─ en het voorlezen daaruit in het radioprogramma Am Abend vorgelesen van de Duitse zender NDR Kultur, dat elke werkdag tussen 22:05 uur en 22:35 uur wordt uitgezonden ─ is bewaarheid. De komende tien werkdagen ─ maandag de 7de tot en met vrijdag de 11de november, en in de volgende week van maandag de 14de tot en met vrijdag de 18de november ─ wordt voorgelezen door de befaamde Duitse toneel-, televisie- en filmacteur Rolf Boysen (*1920) uit het verhaal ─ sommigen vinden het boek een roman ─ Michael Koolhaas van de hier genoemde Duitse geniale schrijver.

Achtergronden
De eerste druk van Michael Koolhaas werd gerealiseerd in de juni-uitgave 1808 van Phöbus ─ Ein Journal für die Kunst, maandblad onder redactie van Kleist zelf en Adam Heinrich Müller (1779-1829), econoom, publicist en literair criticus.
Daarbij moet echter worden aangetekend dat in die editie het eerste kwart van het hele verhaal werd gepubliceerd.

Ludwig Achim von Arnim.
Portret uit 1805 door
Peter Eduard Ströhling
(1768-1826).

Achim von Arnim (1781-1831) kwalificeerde het afgedrukte als "eine treffliche Erzählung, wie es wenige gibt."
In de editie van Kleists Erzählungen uit 1810 (deel 1) draagt de geschiedenis ook nog een ondertitel: Aus einer alten Chronik.

Oorsprong
Het is niet uitgesloten dat het idee voor Michael Koolhaas uit Kleists studietijd stamt. Een van zijn docenten suggereerde aan de hand van een essay dat men ook de mogelijkheid moet hebben om zelf voor recht te zorgen als de staat het laat afweten.
De belangrijkste bron voor deze geschiedenis is echter afkomstig van Peter Hafftitz: Nachricht von Hans Kohlhasen, einem Befehder derer Chur-Sächsischen Lande. . . 
Michael Koolhaas is een gevleugeld woord geworden waarmee  iemand kan worden aangeduid die geen recht wedervaart en zelf in actie komt om voor recht te zorgen.

Am Abend vorgelesen: Das Erdbeben in Chile

Naar een historisch gebeuren
In de reeks Am Abend vorgelesen, die op de meeste werkdagen van het jaar, en daarmee vijf dagen per week door de regionale Duitse radiozender NDR Kultur wordt uitgezonden, is de beurt op vrijdag 4 november aan de Duitse grootmeester der letteren Heinrich von Kleist, geboren op 18 oktober 1777, en overleden op 21 november 1811. We zullen hem de komende weken derhalve nog wel vaker tegenkomen.
Op 4 vrijdag 4 november wordt in genoemd programma voorgelezen uit Das Erdbeben in Chile. Dat verhaal is gebaseerd op een ware gebeurtenis op 13 mei 1647 in genoemd land, waarbij de stad Santiago werd verwoest.

Eerst gepubliceerd in tijdschrift
De eerste versie van dit verhaal is verschenen in het Morgenblatt für gebildete Stände van uitgever Cotta, in de editie van 10-15 september 1807. Het gehele verhaal besloeg 29 alinea's.
In de boekuitgave van de Erzählungen, uitgekomen in 1810, heeft de uitgever het geheel tot drie grotere afdelingen samengevoegd, zonder daarbij de tekst zelf aan te tasten.
In de ééndelige editie van de Sämtliche Werke, in 1968 uitgegeven door Winkler in München, beslaat het verhaal elf dicht bedrukte bladzijden.
__________
Afbeelding: Tekening van Peter Friedel uit 1801, in opdracht van de geportretteerde, die deze heeft bedoeld voor zijn verloofde Wilhelmine von Zenge.

Nog twee weken achtereen Schnitzler-verhalen

Arthur Schnitzler.
Foto van rond 1900.

Twee kortere verhalen
In de serie Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, welke op werkdagen 's avonds tussen 22:05 uur en 22:35 uur wordt uitgezonden, leest de Duitse acteur Charles Wirths (geb. 1926) op maandag 17 oktober het verhaal Der Tod des Junggesellen van Arthur Schnitzler (1862-1931), die de laatste weken al meer dan eens in het programma in kwestie is voorgekomen.
Dinsdag 18 oktober leest dezelfde stem het verhaal Der Witwer, van dezelfde schrijver, voor.

Achtdelige reeks Spiel im Morgengrauen
Op woensdag 19 oktober begint de achtdelige reeks met het bijna vier uur vergende verhaal Spiel im Morgengrauen, voorgelezen door de meest gehoorde Duitse stem in die context: die van Gerd Westphal (1920-2002).
Op donderdag 20 en vrijdag 21 volgen de delen 2 en 3. Vanaf maandag 24 oktober tot en met vrijdag 28 oktober worden de delen 4 tot en met 8 uitgezonden.

Zeven avonden Fräulein Else van Arthur Schnitzler

Arthur Schnitzler op een
historische foto uit 1912,
genomen door Ferdinand
Schmutzer (1870-1928).

Am Abend vorgelesen
In het ─ voor de regelmatige lezer van deze website ─ bekende programma Am Abend voegelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur start op maandag 3 oktober de zevendelige reeks waarin (uit) het verhaal Fräulein Else uit 1924 van Arthur Schnitzler (1862-1931) wordt voorgelezen. Die auteur met de stad Wenen tijdens het fin de siècle als standplaats had, wordt wel eens beschouwd ─ en zag zichzelf vast en zeker ook wel zo ─ als de literaire tegenhanger van zijn tijdgenoot de Weense psychoanalyticus Sigmund Freud (1856-1939). De novelle Fräulein Else is verfilmd met onder meer Curd Jürgens.
De uitzendingen worden, zoals dat gebruikelijk is, gerealiseerd op werkdagen, steeds tussen 22:00 uur en 22:35 uur. Dit betekent dat het zesde en zevende deel van de reeks in de week erna, hoogstwaarschijnlijk op maandag 10 en dinsdag 11 oktober zullen worden voorgelezen.

Negen avonden uit: Ein Kind van Thomas Bernhard

Acteur Gert Voss.

Nu het ARD Radiofestival 2011 van start is gegaan, vervallen gedurende die periode de gebruikelijke uitzendingen op de regionale kanalen van de overkoepelende organisatie ARD/Das Erste. Daaronder valt ook het vijf dagen per week op de rol voorkomende Am Abend vorgelesen van NDR Kultur. Wel wordt er in het kader van genoemd festival gedurende die avonden het onderdeel Die Lesung, steeds uit te zenden vanaf 22:30 uur; net als het gebruikelijke letterenprogramma duurt ook dit vijfendertig minuten. 
Negen avonden lang leest acteur Gert Voss (geboren 1941) uit Ein Kind (1982) [1] van de in Heerlen geboren, Oostenrijkse schrijver Thomas Bernhard (1931-1989).
Gert Voss neemt een vooraanstaande plaats in binnen het Duitstalige theater, onder meer in Weense schouwburgen, zoals het Theater in der Josefstadt en het Wiener Burgtheater. Topregisseur George Tabori schreef speciaal voor Voss diverse toneelstukken. Tevens vervulde Gert Voss rollen in Die Möwe van Tsjechov en in King Lear van Shakespeare. In Elisabeth II van Thomas Bernhard trad hij eveneens op.
In de aankondigingen van deze gebeurtenis wordt Ein Kind omschreven als roman, hetgeen echter niet juist is; het gaat daarbij om het vijfde autobiografische verhaal van deze auteur. Die stelling wordt bevestigd door de editie van alle romans tezamen in één band, gepubliceerd in 2008 door Suhrkamp, Frankfurt am Main, in de reeks Quarto.
Dat is een prachtig vakantieboek (1840 pagina's) voor mensen met een voorkeur voor literatuur boven niemendalletjes. ISBN 978-3-518-42000-3.

NDR Kultur: Leer reizen zonder te razen

In het in deze letteren-website regelmatig aangekondigde radioprogramma Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale zender NDR Kultur, wordt in de avonduren van woensdag 13, donderdag 14 en vrijdag 15 juli, steeds een aflevering van een driedelige reeks uitgezonden. Deze keer is het thema reizen zonder te razen. Het heeft betrekking op het inmiddels meer dan een eeuw oude boek van Otto Julius Bierbaum (1865-1910), voor het eerst gepubliceerd in 1903: Eine empfindsame Reise im Automobil. Günter Sauer leest tijdens de drie genoemde avonden tussen 22:00 uur en 22:35 uur voor uit dat boek, dat de ondertitel draagt Von Berlin nach Sorrent und zurück an den Rhein. Binnenin, op de titelpagina staat verder: geschildert von Otto Julius Bierbaum, en dat is toch net weer anders dan wanneer iemand vertelt.
Bovendien was dat in die dagen ─ de reis was in het jaar 1902 ─ met een automobiel, een wel zeer verre reis, en daarop is dan de Nederlandse uitdrukking van toepassing "Wie verre reizen doet, kan veel verhalen." Ooit, in een boertig radioprogramma van de KRO in de jaren vijftig, De wadders, werd hierop een parafrase gebruikt: "Wie verre reizen doet kan veel vertalen."
We gaan ervan uit dat de voorlezende partij in staat zal blijken om een goede indruk te verschaffen van een verslag ─ met de omvang van een toentertijd 'alledaagse' roman ─ dat in 1955 opnieuw in de reeks Taschenbücher van uitgeverij Goldmann is uitgebracht.

Goethes Reineke Fuchs in elf delen voorgelezen

Acteur Peter Matic leest
voor uit Reineke Fuchs

Op maandag 27 juni begint om 22:00 uur de eerste aflevering, van in totaal elf, van het programma Am Abend vorgelesen van de regionale Duitse radiozender NDR Kultur, waarin de Oostenrijkse acteur en onder meer Hörbuchsprecher Peter Matic (geboren 1937) de luisteraars in kennis brengt met de inhoud van het epos in verzen Reineke Fuchs van Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832).
In januari 1793 is Goethe begonnen met zijn versie van Reineke. In april was hij daarmee gereed. Het zijn 12 Zangen geworden met in totaal 4312 verzen in hexameters, zonder commentaar. In december van hetzelfde jaar ging het bij uitgever Unger in Berlijn in druk; in het voorjaar van 1794 is het werk op de markt gekomen.
Deze week wordt er, zoals dat gebruikelijk voor dat programma, op de avond van elke werkdag, tussen 22:00 uur en 22:35 uur een aflevering gepresenteerd: van maandag 27 juni tot en met vrijdag 1 juli; dat geldt in principe eveneens voor de daarop volgende week: van maandag 11 tot en met vrijdag 15 juli, met als gevolg dat er nog één aflevering overblijft voor de week van maandag 18 juli.

Der Schimmelreiter ─ Theodor Storm voorgelezen

Standbeeld van Theodor Storm,
dat is opgesteld in Heligenstadt

De Duitse klassieke schrijver Theodor Storm (1817-1888) is al diverse keren aan bod geweest in het programma over letteren Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale cultuurzender NDR Kultur. Op werkdagen, wordt ─ als er geen bijzonderheden zijn die het op enigerlei wijze tegengaan ─ steeds tussen 22:00 uur en 22:35 uur het programma uitgezonden.
Dat zal ook, de komende twee weken, gebeuren met de tiendelige reeks op basis van Der Schimmelreiter, één van de achtenvijftig novellen van deze auteur. In zijn toegelichte Sämtliche Werke wordt dit verhaal als novelle gekwalificeerd, al zijn er mensen bij de vleet, die het als een roman zien; daaronder bevinden zich tevens literair-historische kenners van diens oeuvre.
Het verhaal werd voltooid in het jaar dat Theodor Storm op 14 juli, zeventig jaar oud, overleed.
Gerd Westphal (1920-2002) heeft het voor de radio ingesproken en die ietwat oudere opname krijgen we nu te horen. Menigeen zal zich daarop verheugen, alleen al vanwege de verteller-stem die Westphal eigen was en die terecht als onverwisselbaar geldt. Al eerder zijn opnamen met deze spreker van het werk van Theodor Storm in dat programma uitgezonden.

Twee novellen van Theodor Storm op NDR Kultur

In het programma Am Abend vorgelesen dat door de regionale Duitse radiozender NDR Kultur wordt uitgezonden, en gewoonlijk belletrie voorstelt, wordt deze traditie in de week van maandag 6 tot en met vrijdag 10 juni overeind gehouden als er vier dagen in plaats van vijf dagen wordt uitgezonden, en twee van de in totaal achtenvijftig door hem gepubliceerde novellen zullen worden voorgelezen, van de Duitse topauteur Theodor Storm (1817-1888).

Theodor Storm, één der grootste 
Duitse schrijvers uit de negentiende
eeuw. Buste in het Schlosspark van
zijn geboorteplaats Husum.

Op maandag 6 en dinsdag 7 juni, beide keren tussen 22:00 uur en 22:35 uur, zal de novelle Beim Vetter Christian uit 1873 worden voorgelezen door de onverwisselbare stem van Gerd Westphal, die op 11 november 2002 op 82-jarige leeftijd is gestorven.
Theodor Storm heeft over bovengenoemde novelle relatief veel in zijn briefwisseling met andere grootheden uit de literatuur van die jaren gehad, weliswaar binnen het Duitse taalgebied, maar niet alleen met Duitse auteurs.
Woensdag 8 en donderdag 9 juni, eveneens tussen 22:00 uur en 22:35 uur, zal, dan door Hugo Bartels, het verhaal Im Brauerhaus worden voorgelezen. Theodor Storm heeft die novelle in de jaren 1878/79 geschreven.
Elk van beide verhalen beslaat ruim twintig pagina's, althans in de dundruk-editie van de Sämtliche Werke, in 1981 uitgegeven door Magnus Verlag Essen; deze is identiek aan de uitgave zoals die oorspronkelijk door Cotta is gepubliceerd.

NDR Kultur: Die Verwandlung van Franz Kafka

Kafka-monument te Praag.

Vijf afleveringen telt de nieuwe reeks Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale zender NDR Kultur, welke geheel volgens het gebruikelijke patroon worden uitgezonden, van maandag 23 mei tot en met vrijdag 27 mei, steeds tussen 22:00 uur en 22:35 uur.
De reeks die wordt voorgelezen door de Oostenrijkse acteur Peter Simonischek (geb. 1946), betreft het wereldberoemde verhaal Die Verwandlung uit 1912 van Franz Kafka (1883-1924). Die Verwandlung werd geschreven in de periode november/december 1912. Dat blijkt uit mededelingen van de schrijver aan zijn vriendin Felice Bauer. Het verhaal werd voor de eerste keer gepubliceerd in het maandschrift Die Weißen Blätter in oktober 1915. In boekvorm verscheen dit verhaal voor het eerst bij Kurt Wolff Verlag, met het jaartal 1916, maar reeds in december 1915 uitgekomen, in een reeks getiteld Der jüngste Tag.

Nog vijf stukken uit het oeuvre van Ludwig Börne

Ludwig Börne in 1827, geschilderd
door Moritz Oppenheim (1800-1862).

In ons artikel van zaterdag 7 mei hebben we de eerste drie van acht afleveringen met voorgelezen teksten uit het oeuvre van Ludwig Börne aan u voorgesteld. De reeks gaat verder op maandag 16 mei en eindigt op vrijdag 20 mei, steeds om 22:35 uur, als het programma goed een half uur heeft geduurd. Tijdens genoemde avonden vanaf 22:00 uur treedt steeds opnieuw een verteller op in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur.
Op maandagavond is de beurt aan Jürgen Thormann; hij leest het artikel voor dat Ludwig Börne schreef over Henriette Sonntag in Frankfurt.
Dinsdag 17 mei gaat de reeks onverstoorbaar verder, en zo nog drie dagen, steeds op hetzelfde tijdstip. 

Ludwig Börne protagonist in Am Abend vorgelesen

Ludwig Börne (1786-1837).

In de avonduren voorgelezen
Zodra van de twaalf afleveringen met voorlezing uit de roman Schloss Gripsholm van Kurt Tucholsky ─ in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale zender NDR Kultur ─ de laatste is uitgezonden, begint, op woensdag 11 mei, een achtdelige reeks met teksten van een oudere grootheid uit de wereld van de schone Duitse letteren, Ludwig Börne (1786-1837). In de tweede meiweek van dit jaar zullen drie van de acht afleveringen, drie dagen achtereen, tot en met vrijdag 13 mei, tussen 22:00 uur en 22:35 uur door genoemde zender worden gepresenteerd. Al die acht afleveringen zullen worden voorgesteld onder de verzameltitel Der Krieg der Armen gegen die Reichen ─ Prosa von Ludwig Börne. Het eerste deel, Der Roman, wordt voorgelezen door Jürgen Thormann, een in 1928 geboren Duitse acteur, regisseur en nasynchronisatiespreker voor de Duitse televisie.
Donderdag 12 mei volgt Die Postschnecke, gelezen door Ernst August Schepman. Deze acteur, hoorspel- en luisterboekspreker is in 1931 geboren. De laatste van de drie afleveringen wordt weer voorgelezen door Jürgen Thormann; hier komen we de humoristisch aandoende titel tegen Die Kunst in drei Tagen ein Originalschriftsteller zu werden. Om over na te denken.

(wordt vervolgd)

Tucholsky's roman Schloss Gripsholm voorgelezen

Kurt Tucholsky in 1931

Twaalfdelige reeks
In het programma Am Abend vorgelesen, van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur met daarin (wereld)literatuur, wordt vanaf maandag 25 april een twaalfdelige reeks uitgezonden waarin wordt voorgelezen uit de roman Schloss Gripsholm uit 1931 van Kurt Tucholsky (1890-1935).
"Zij had een altstem en heette Lydia", luidt één van de zinnen in de beginfase van Schloss Gripsholm met de ondertitel Eine Sommerlegende, in de Nederlandse vertaling door Martin Mooij, die in 1981 bij Allert de Lange is verschenen. En verderop lezen we: "Ze was geen prinses."

Gracieus en amusant
In die beide zinnen treft u enkele ingrediënten aan die moeten leiden tot een romantische geschiedenis welke zich, nu tachtig jaar geleden, afspeelt in Zweden. Dit verhaal werd gekwalificeerd als "onnavolgbaar gracieus en amusant verteld", en "schwebend wie ein Schmetterling und Sommerdurchflutet in der Sommer selbst." Kurt Hoffmann (1910-2001) heeft deze stof in 1963 verfilmd met veel bekende figuren van het Duitse witte doek; het resultaat werd hoog geprezen.

Uitzendingen
Deze twaalfdelige reeks wordt gespreid over twee weken en twee dagen uitgezonden. Deze week, van maandag 25 tot en met vrijdag 29 april, de week daarna, weer van maandag tot en met vrijdag 2 tot en met 6 met, en op maandag 9 en dinsdag 10 mei, elk van de genoemde avonden tussen 22:00 uur en 22:35 uur.

Autobiografische fragmenten kindertijd rond 1800

Am Abend vorgelesen

J.H.W. Tischbein, vóór of in
1817,.vereeuwigd door de
Zwitser Johann Heinrich
 Lips (1758-1817) 

Twee weken achtereen wordt, tijdens de avonduren — tussen 22:00 uur en 22:35 uur van de zogeheten werkdagen: van maandag tot en met vrijdag — via de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, in het programma Am Abend vorgelesen, een tiendelige reeks met autobiografische teksten voorgelezen, welke betrekking hebben op jeugdjaren van degenen die deze woorden op schrift hebben gesteld. De afleveringen dragen de gezamenlijke titel Deutsche Kindheit um 1800.
De teksten zijn niet afkomstig van alleen maar heren die het auteurschap als professie hebben beoefend, mar tevens van schilders. Onder hen bevindt zich Johann Heinrich Wilhelm Tischbein (1751-1829), een beeldend kunstenaar die tot op de huidige dag zijn roem heeft kunnen handhaven, ongetwijfeld mede door zijn, in vele situaties vertoonde schilderij van Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) in reiskostuum tijdens diens Italienische Reise.

Twee bekende voorleesstemmen
Voorts worden de luisteraars in die dagen geconfronteerd met:
Johann Christian Sachse (1762-1822), die niet alleenschrijver was, maar tevens bibliotheekassistent.

Arts Christoph Wilhelm
Hufeland. Gravure naar
J.F.A. Tischbein.

Christoph Martin Hufeland, arts en nog zoveel meer, waarschijnlijk tevens de grondlegger van de makrobiotiek (1762-1836). 
Karl Friedrich Klöden (1786-1856), historicus, geograaf en pedagoog, heeft zich over zijn kindertijd rond 1800 in woord en geschrift uitgelaten.
De schilder en etser Ludwig Richter (1803-1884) heeft roem verworven als illustrator van tal van sprookjesboeken en andere, in zijn tijd vooraanstaande (jeugd) literatuur. Ook hij heeft iets van zijn leven in de bewuste periode geboekstaafd.
De, vanwege zijn dubbel-standbeeld van Goethe en Schiller te Weimar, en door zijn standbeeld van Gotthold Ephraim Lessing in Braunschweig, onsterfelijk gebleken beeldhouwer Ernst Rietschel (1804-1861), is eveneens met een tekst vertegenwoordigd.
Dat geldt ook voor Gustav Parthey (1798-1832), die onder meer Jugenderinnerungen heeft gepubliceerd, welke relatief recentelijk opnieuw zijn gepubliceerd.

Ernst Moritz Arndt (1769-1860) heeft in die context ook nog iets te vertellen. Als dichter en als afgevaardigde van de Frankfurter Nationalversammlung heft hij in zijn meer dan negentig jaar durende leven heel wat meegemaakt.
Over al hetgeen is uitgekozen om aan de radioluisteraars voor te lezen, wordt u voorgelezen door Klaus Nägelen (geb. 1927), toneelspeler en hoorspelacteur, en door een oudgediende van de letterlijke en figuurlijke Duitse Bühne: Friedrich Schönfelder (geb. 1916), die zich heeft onderscheiden als theater- en filmacteur, alsook in de functie van televisie-acteur en nasynchronisatie-spreker. In 2007 heeft hij hij daarvoor een publieksprijs mogen ontvangen.