Stefan Zweigs Schachnovelle in 'Drama on 3'

Stefan Zweig.

Op de avond van zondag 25 december presenteert BBC Radio 3 ─ tussen 21:30 uur en 23:00 uur ─ in het programma 'Drama on 3' de aflevering The royal game, naar het korte prozawerk Schachnovelle uit 1941 van de Duitse schrijver Stefan Zweig (1881-1942), die als Jood de vlucht had genomen toen het naziregime zijn duivelse beestachtigheid ging vertonen.
Het verhaal is een van de wereldwijd meest bekende scheppingen van deze schrijver.

The verb van BBC Radio 3 over Christina Rossetti

Christina Rossetti.

In het literatuurprogramma The verb van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 wordt op vrijdag 16 december ─ tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd ─ aandacht besteed aan het leven en het oeuvre van de Engelse dichteres Christina Rossetti (1830-1894).
In directe aansluiting daarop wordt een nieuwe gedicht op muziek van de in trinidad geboren, doch reeds sedert 1989 in Engeland woonachtige performance poet Anthony Joseph voorgesteld.

Eén van de talrijke gedichten van Christina Rossetti, waarin haar sterke gevoeligheid blijkt, is getiteld
Seasons:

In Springtime when the leaves are young,
Clear dewdrops gleam like jewels, hung
On boughs the fair birds roost among.

When Summer comes with sweet unrest,
Birds weary of their mother's breast,
And look abroad and leave the nest.

In Autumn ere the waters freeze,
The swallows fly across the seas:─
If we coul fly away with these!

In Winter when the birds are gone,
The sun himself looks starved and wan,
And starved the snow he shines upon.

The verb van BBC Radio 3 over Charles Dickens

Charles Dickens (1812-1870) is enerzijds nog steeds geliefd, al lijkt het enthousiasme bij de jongste generatie die leest ─ voorzover dat nog gebeurt ─ en bij de filmmakers enigszins weggeëbd. De omzetting in beelden, van zijn romans, schijnt iets minder populair te zijn geworden, doch zoiets kan steeds opnieuw een piek beleven. Aan de andere kant is hij niet uit het openbare leven verdwenen, aangezien er nog steeds nieuwe biografieën en artikelen over hem worden geschreven en gepubliceerd.

De jonge Charles Dickens; portret
door Daniel Maclise (1806-1870).

In het literatuurprogramma The verb, een vast onderdeel van het uitzendschema van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, is ─ op vrijdag 9 december, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd ─ het werk van Charles Dickens het onderwerp.

Grote verwachtingen

't Is net of er lieden zijn die hebben aangevoeld dat ze mijn opmerking moesten logenstraffen: in de nacht van vrijdag 9 op zaterdag 10 december zag ik op dat de BBC een nieuw kostuumdrama gaat uitzenden naar de roman Great Expectations uit de jaren 1860-1862. Het verhaal werd in afleveringen gepubliceerd in het tijdschrift All the year round, en aansluitend in boekvorm.
We mogen er ook van uitgaan dat in de maand december tal van televisiezenders, verspreid over de globe, hun opwachting zullen maken met A Christmas Carol in Prose in enigerlei vorm.
__________
Naschrift maandag 19 december: Zie tevens onze bijdrage van heden op onze moedersite Cultuurtempel over Charles Dickens.

BBC Radio 3: 'The verb' over het woord sparkling

John Keats, portret door
William Hilton (1786-1839).
Hangt in de National Portrait
Gallery te London.

De aflevering van 'The verb', het literatuurprogramma van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, dat op vrijdag 25 november kan worden beluisterd tussen 23:00 uur en 23:45 uur, heeft een speciaal thema ─ al zou je tevens kunnen zeggen dat het een speciale aflevering is over ─ het woord sparkling.
Daarin komt tekstmateriaal voor van William Shakespeare (1564-1616) en van John Keats (1795-1821) uit de tijd der Engelse klassieke dichters, aangevuld met nieuw werk van Jo Shapcott (*1953), een veelvuldig gelauwerde dichteres, en tevens van Val McDermid (*1955); laatstgenoemde geldt als bestselling, award winning crime writer.

Interview met John Sutherland in Night waves

In het programma Night waves ─ een cultureel magazine van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 ─ wordt op donderdag 20 oktober, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd, een interview uitgezonden met de Engelse auteur John Sutherland (geboren 1938), die niet alleen emeritus professor voor letteren is, maar tevens als columnist voor kranten werkt, en schrijver van een aanzienlijk oeuvre is. In genoemd magazine wordt met hem gesproken over zijn nieuwe boek dat alleen al door de titel zeer prikkelend is: Lives of the novelists ─ A history of fiction in 294 lives.

BBC Radio 3 presenteert Saint Joan van G.B. Shaw

Luisterversie
BBC Radio 3 biedt op zondag 9 oktober ─ tussen 21:30 uur en 23:00 uur in het programma Drama on 3 ─ een radioversie van het toneelstuk Saint Joan uit 1923 van de in 1925 met de Nobelprijs voor Literatuur onderscheiden, Engelse toneelschrijver, muziekcriticus en zo veel meer: George Bernard Shaw (1856-1950).
Lindsey Marshal spreekt de rol van Jeanne d'Arc; voor de regie tekent Jonquil Panting.

Letteren en muziek: twee programma's, één avond

BBC Radio 3: Words and music ─ Katten
In het programma Words and music dat op zondag 18 september tussen 19:30 uur en 20:15 uur door de Britse cultuurzender BBC Radio 3 zal worden gepresenteerd, is het thema dat deze keer in proza en poëzie, in verband gebracht wordt met muziek: Katten.
We kunnen luisteren naar muziek van Camille Saint-Saëns (1835-1921), Gioacchino Rossini (1792-1868) en Georg Philipp Telemann (1681-1767).

Ramses Wallisch op een favoriete plek, naast Boeddha.

Radio 4: Oase ─ Spanje
Later op de avond, tussen 23:02 uur en middernacht, wordt, in het NTR-programma Oase op Radio 4, eveneens een combinatie gemaakt van muziek en letteren ─ in dit geval alleen poëzie. Cees van Ede presenteert het programma.
Spanje is één van de landen die (heel) zwaar te lijden hebben onder de economische crisis die als een inktvis zijn tentakels uitslaat over tal van geledingen van de maatschappij.

Antonio Machado.

Dat land heeft echter een intens rijke cultuurgeschiedenis die zijn invloeden doet gelden tot op de huidige dag, en welke zich onder meer uit in de muziek en in de poëzie. Oase geeft inzicht in die aspecten van het Spaanse leven. We krijgen gedichten te horen van de grootmeester der Spaanse literaire cultuur ten tijde van de Burgeroorlog: Federico Garcia Lorca (1898-1936) en van Antonio Machado (1875-1939).

Nieuwe bewerking Wuthering Heights: BBC Radio 3

Emily Brontë, geschilderd
door haar broer Branwell.

De Britse cultuurzender BBC Radio 3 presenteert zondag 27 maart, in Drama on 3 — uit te zenden tussen 21:00 uur en 22:30 uur —, een nieuwe bewerking van het boek Wuthering Heights uit 1847, door de bekendste van de drie schrijvende zusters uit het gezin van dominee Patrick Brontë in Yorkshire, Emily, die leefde van 30 juli 1818 tot 19 december 1848.
De roman is meer dan eens verfilmd en eveneens in de drama-vorm gegoten; het laatste blijkt alleen al uit het adjectief in het begrip nieuwe bewerking. Ook in ons land is deze roman een succes geworden. Ons zijn drie titels bekend onder welke die in vertaling na de tweede wereldoorlog de ronde heeft gedaan en nog steeds doet, vooral antiquarisch, al zullen de twee gelijkende tiels, De woeste hoogte en Woeste Hoogten, het tegenwoordig vast winnen van Het huis der stormen, zoals de titel van een bewerking voor lezers van de bladen van uitgeverij De Spaarnestad luidde.

Poëzie Garrison Keillor in The verb; BBC Radio3

Van het literatuurprogramma The verb dat met regelmaat door BBC Radio 3 wordt uitgezonden op een tijdstip gedurende de avonduren, wordt op vrijdag 18 maart, tussen 22:15 uur en 23:00 uur onze tijd, weer een aflevering gepresenteerd; deze keer met twee thema's: Ginger and Black presenteren een muzikale komedie. Aangezien we daarover niet de geringste informatie hebben, beperken we ons tot de schrijver Garrison Keillor (*1942), die in het programma zal voorlezen uit zijn eerste bundel gedichten.
Een algemeen bekende naam in de letteren is Garrison Keillor voor de meeste liefhebbers van de schone letteren, in het origineel of in Nederlandse vertaling, niet. Toch was het eerste boek dat ik van hem wilde kopen — het kostte één gulden, doch van de boekhandelaar in kwestie kreeg ik het cadeau — was een bundel verhalen en brieven, vertaald als Nog steeds getrouwd.
Binnen twee jaar nadien vond ik op een ochtend in een dump-boekenzaak twee van Keillors boeken in het Rngels: een paperback-editie van Lake Wobegan Days uit 1985 [1] en een gebonden grote letter-versie van Leaving Home uit 1987; allebei ongebruikte exemplaren, voor één gulden per boek.
De schrijver is afgestudeerd aan de Universiteit van Minnesota, en heeft zich daarna op tal van culturele terreinen verdienstelijk gemaakt: ruim een decennium — van 1974 tot en met 1987 heeft hij een druk beluisterd radioprogramma gepresenteerd onder de titel A Prairie Home Campanion. Voorts heeft hij vele jaren bijdragen geleverd aan The New Yorker en andere tijdschriften.
__________
[1] De Nederlandse vertaling van dat boek, het leven in Lake Wobegan, werd door Kees van Kooten omschreven als een "humoristisch standaardwerk".

Vijfmaal een kwartier Tsjechov in The essay

Vijf avonden, respectievelijk nachten, achtereen, van de nacht van maandag 1 op dinsdag 2 november — steeds tussen 00:00 uur en 00:15 uur — tot en met de nacht van vrijdag 5 op zaterdag 6 november wordt opnieuw een vijftal afleveringen van het BBC radio 3-programm The essay uitgezonden.
Alle vijf dragen ze weliswaar dezelfde titel — Chekhov essays — en hebben ze als thea de invloed die de Russische grootmeester der letteren en de planken die de wereld verbeelden, heeft uitgeoefend en nog altijd heeft op theateracteurs en toneelschrijvers.
Achtereenvolgens komen aan het woord:
1. Acteur Simon Russell Beale.
2. Toneelschrijver Timberlake Wertenbaker.
3. Regisseur Andrew Hilton.
4. Schrijfster Ruth Thomas.
5. Schrijver en filmmaker Xiaolu Guo (China).

Twee gedichten van Tennyson nader beschouwd

Dinsdagnacht en donderdagnacht

In The essay, een in principe dagelijks programma-onderdeel van BBC Radio 3 dat gewoonlijk 's avonds laat, tussen 00:00 uur en 00:15 uur onze tijd — in (onder meer) Engeland is het dan nog een uur vroeger — is deze week twee keer een tekst van Alfred, Lord Tennyson (1809-1892) het onderwerp van aandacht. Dat begint in de nacht van dinsdag 3 augustus op woensdag 4 augustus als Gwyneth Lewis zich over het gedicht The Kraken. In de nacht van donderdag 5 op vrijdag 6 augustus wordt aandacht besteed aan de liedtekst Tears, idle tears door Kit Wright.De poëzie van Tennyson, die de functie van poet laureate (dichter des vaderlands) heeft bekleed, is in Engeland nog altijd zeer populair. Taalkundige bijzonderheid van zijn werk is dat het, direct na William Shakespeare, het meest wordt geciteerd in the Oxford English Dictionary (OED).

De teksten in kwestie zijn te vinden in een bijdrage van heden op onze zustersite Tempel der Dichtkunst.